Doç. Dr. Cansu Mercan Işık, 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında otizm spektrum bozukluğuna dair önemli açıklamalarda bulundu. Işık, otizmin sosyal alanda zorluklar, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu belirtti. Belirtilerin genellikle yaşamın ilk üç yılında, özellikle bir yaş civarında sosyal gülümsemede eksiklik, göz teması kurmama ve isme bakmama gibi erken işaretlerle kendini gösterdiğini vurguladı.
Bu erken belirtileri konuşma gecikmesi, akran ilişkilerinin gelişmemesi ve tekrarlayan davranışların artması gibi durumların takip edebileceğini ifade eden Doç. Dr. Işık, bu semptomların her çocukta farklı yoğunluk ve biçimde görülebileceğini ekledi.
Erken Tanı ve Ailelerin Rolü
Doç. Dr. Işık, otizm spektrum bozukluğunda erken tanının beyin gelişimindeki kritik önemi altını çizdi. İlk altı yaşın beyin gelişimi açısından oldukça hızlı bir dönem olduğunu belirten Işık, ne kadar erken müdahale edilirse o kadar hızlı ve etkili sonuçlar alınacağını söyledi. Ailelerin bu süreçte erken tanıdan kaçınma, korku nedeniyle başvuruda bulunmama veya yanlış bölümlerde zaman kaybetme gibi hatalar yapabildiğini belirtti.
Şüphe duyulduğu anda vakit kaybetmeden bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına başvurulması gerektiğini vurgulayan Işık, erken tanının otizm spektrum bozukluğu yönetimindeki en kritik basamaklardan biri olduğunu yineledi.
Tedavi sürecine ilişkin açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Işık, otizm için tek bir ilaç tedavisi veya yöntem bulunmadığını belirtti. Medikal tedavinin yalnızca eşlik eden durumlarda destekleyici olarak kullanılabileceğini ifade etti. Bu süreçte en etkili yaklaşımın bireyselleştirilmiş, yoğun ve sürekli özel eğitim programları olduğunu vurgulayan Işık, ailelerin gecikmeden başvurmaları ve çocuk psikiyatrisi ekipleriyle iş birliği içinde hareket etmelerinin büyük önem taşıdığını söyledi.
Toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çeken Doç. Dr. Işık, otizmli bireylerin toplumsal yaşama dahil edilmesi ve birlikte yaşam kültürünün güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Toplum olarak daha kapsayıcı, anlayışlı ve destekleyici sosyal ortamların oluşturulması gerektiğini sözlerine ekledi. Farkındalığın toplumsal değişimin temelini oluşturduğunu ifade etti.
