Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Zeugma’nın ünlü “Çingene Kızı” mozaiğinin kayıp bir parçasının daha ABD’den Türkiye’ye getirildiğini duyurdu. 13. panelin iadesiyle eser ait olduğu topraklara döndü.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Zeugma Mozaik Müzesi’ne ait olduğu belirlenen bir mozaik parçasının daha Türkiye’ye getirildiğini duyurdu. Daha önce iadesi sağlanan 12 panelin ardından, büyük kompozisyonun 13’üncü parçası bilimsel çalışmalar ve diplomatik girişimler sonucunda yeniden ait olduğu topraklara ulaştı.
Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, söz konusu panelin Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki diğer eserlerle stil ve kompozisyon açısından önemli benzerlikler taşıdığını belirtti. Yürütülen titiz çalışmaların ardından panelin ülkeye teslim edildiğini ifade etti.
Kültür varlıklarının peşini dünyanın neresinde olursa olsun bırakmayacaklarını vurgulayan Ersoy, medeniyet mirasına sahip çıkma konusundaki kararlılıklarını yineledi. Bu süreçte emeği geçen Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerine, Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi’ne, Chicago Başkonsolosluğu’na, ulusal ve uluslararası bilim insanlarına, Türk Hava Yolları ve Turkish Cargo’ya teşekkürlerini sundu.
Gaziantep’in simgelerinden biri olan ve Zeugma’nın en dikkat çekici eserleri arasında yer alan “Çingene Kızı” mozaiği panelinin bir parçasının ABD’de bulunduğu tespit edilmişti. Daha önce Türkiye’ye getirilen 12 panelin ardından, büyük kompozisyonun eksik parçalarından biri daha kültürel mirasa kazandırılmış oldu.
Mozaik panonun Türkiye’ye iadesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü bilimsel ve diplomatik çalışmalar sonucunda gerçekleşti. Eser, yeniden ait olduğu coğrafyaya kavuştu.
Gaziantep’in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti’nde 1998’de yürütülen kurtarma kazılarında yaklaşık 9,25 x 13,50 metre ölçülerindeki büyük taban mozaiği gün yüzüne çıkarılmıştı. Kamuoyunda “Çingene Kızı” olarak bilinen ve Maenad başı tasviri içeren bu mozaiğin büyük kompozisyonu içerisinde yer alıyordu.
Mozaik parçasının çevrim içi bir müzayede evinde satışa sunulduğu bilgisi, Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay aracılığıyla Bakanlığa iletildi. Grenoble Alpes Üniversitesinden Dr. Djamila Fellague’ın araştırmaları, eserin büyük kompozisyona ait olabileceği ihtimalini güçlendirdi.
Bakanlık uzmanlarının incelemeleri, panelin tessera renkleri, geometrik bordür düzeni, kompozisyon özellikleri ve kesme izleri bakımından “Çingene Kızı” mozaiğinin ait olduğu büyük kompozisyonla önemli benzerlikler taşıdığını doğruladı. Bu tespit üzerine Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi’ne ulaşan Bakanlık yetkilileri, bilimsel kanıtları sunarak eserlerin iadesini talep etti.
Zeugma’nın daha önce kaçak kazılara maruz kalması, deliller arasında yer aldı. Ayrıca, 2018’de ABD Bowling Green Üniversitesinden iadesi sağlanan diğer 12 parçanın varlığı da hukuki süreçte Türkiye’nin lehine delil oluşturdu.
Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi’nin soruşturmasını tamamlamasının ardından mozaik pano Chicago Başkonsolosluğu’na teslim edildi. Turkish Cargo aracılığıyla Türkiye’ye getirilen eserin iadesi, kamu kaynağı harcanmadan uluslararası iş birliği ile gerçekleştirildi.
Bilimsel değerlendirmelerin ardından Türkiye’ye getirilen eser, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi. Panel, yapılacak işlemlerin ardından Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde “Çingene Kızı” mozaiğiyle buluşacak.
Yorum Yap