Göğüs ağrısı, çarpıntı ve nefes darlığı gibi belirtiler hem panik atak hem de kalp krizi durumlarında görülebilir. Bu benzerlik, kişilerin durumu doğru teşhis etmesini zorlaştırabilir. Ancak ağrının niteliği, süresi, yayılımı ve kişinin taşıdığı risk faktörleri, uzmanların bu iki durumu birbirinden ayırmasına yardımcı olur. Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Abdi Sağcan, göğüs ağrısı ve nefes darlığı şikayetlerinde en sık yaşanan karmaşanın panik atak ile kalp krizi ayrımında yaşandığını belirtti.
Hekim Kontrolü Olmadan Ayırt Etmek Zor
Prof. Dr. Abdi Sağcan, hekim muayenesi olmadan panik atak ile kalp krizini kesin olarak ayırt etmenin güç olduğunu vurguladı. Panik atakta hissedilen göğüs sıkışması veya batma hissinin, kalp krizindeki şiddetli baskı veya ezilme hissinden farklılaştığını söyledi. Panik atakta hızlı ve yüzeysel soluk alıp verme ön plandayken, kalp krizinde ciddi bir nefes alamama hissi yaşanabilir. Kalp atış hızının artması panik atakta yaygınken, kalp krizinde ritim bozuklukları görülebilir. Soğuk terleme her iki durumda da olsa da kalp krizinde daha ani ve yoğundur. Panik atakta ‘ölüyorum’ hissi belirginleşirken, kalp krizinde fiziksel durumun kötüleştiği hissedilir.
Prof. Dr. Sağcan, göğüs ağrısının karakterinin ayırıcı tanıda önemli ipuçları sunduğunu belirtti. Panik ataktaki belirtiler genellikle stres ve kaygıyla başlarken, kalp krizindeki ağrı eforla artabilir. Panik atakta ağrı pozisyonla değişebilirken, kalp krizinde bu durum söz konusu değildir. Yeni başlayan, 5-10 dakikadan uzun süren, sol kola, çeneye veya sırta yayılan göğüs ağrısı durumunda acil yardım çağrılmalıdır.
Acil Tıbbi Müdahale Gerektiren Durumlar
Bazı belirtilerin acil tıbbi müdahale gerektirdiğini ifade eden Prof. Dr. Abdi Sağcan, göğüs ağrısının baskı, yanma veya sıkışma şeklinde olup 5-10 dakikadan uzun sürmesi, ağrının sol kola, çeneye ve sırta yayılması, soğuk terleme ve mide bulantısı ile birlikte olması durumlarında kalp krizi şüphesinin yüksek olduğunu belirtti. Gerçek nefes alamama, dudaklarda morarma ve ani şiddetli nefes darlığı acil değerlendirme gerektirir. Ayrıca ilk kez panik atak benzeri bir tablo yaşanıyorsa, 40 yaş üzerinde ortaya çıktıysa, bilinen kalp hastalığı varsa veya ataklar alışılmadık derecede şiddetliyse tıbbi değerlendirme şarttır.
Genç yaşlarda görülen göğüs ağrılarının çoğunun ciddi nedenlere bağlı olmadığını belirten Prof. Dr. Sağcan, risk değerlendirmesinin yaşa göre değil, bireysel risk faktörlerine göre yapılması gerektiğini söyledi. Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet ve ailede kalp hastalığı öyküsü gibi faktörler değerlendirmede önemlidir.
Tanı Sürecinde Multidisipliner Yaklaşım
Prof. Dr. Abdi Sağcan, panik bozukluğun toplumda yaklaşık yüzde 2-4 oranında görüldüğünü, ancak kalp hastalarında bu oranın yüzde 25’e kadar çıkabildiğini belirtti. Panik atakla başvuran hastaların yaklaşık yüzde 15’inde eşlik eden kardiyak bir durum saptanabildiğini ekledi. Bu nedenle belirtileri yalnızca psikolojik olarak değerlendirmek yanıltıcı olabilir. İlk değerlendirmenin mutlaka bir hekim tarafından yapılması, ardından kardiyoloji ve psikiyatri uzmanlarının süreci birlikte yönetmesi gerektiğini söyledi.
Tanı sürecinde EKG, troponin testi ve ritim takibi gibi temel incelemelerin yapıldığını belirten Prof. Dr. Sağcan, gerekli durumlarda ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulduğunu ifade etti. Kalp krizi saptandığında hızlı müdahalenin hayati önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Sağcan, panik atakta belirtilerin kalp krizini taklit edebileceğini, ancak kalp krizinin doğrudan zarar verdiğini, bu nedenle benzer belirtilerin ciddiyetle değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
