Ortodontist, dişlerin ve çenelerin birbirine göre konumunu düzenleyen diş hekimliği uzmanıdır. İlgilendiği şey tek bir dişin kendisi değil, dişlerin dizilimi, alt ve üst çenenin birbirine göre duruşu ve ısırma sırasında kapanışın nasıl gerçekleştiğidir. Bu nedenle ortodontik tedavi, bozulmuş bir dişi onarmaya değil, mevcut dişleri denetimli kuvvetlerle yeni bir konuma taşımaya dayanır. Diş hareketi, dişi çevreleyen…
Ortodontist, dişlerin ve çenelerin birbirine göre konumunu düzenleyen diş hekimliği uzmanıdır. İlgilendiği şey tek bir dişin kendisi değil, dişlerin dizilimi, alt ve üst çenenin birbirine göre duruşu ve ısırma sırasında kapanışın nasıl gerçekleştiğidir. Bu nedenle ortodontik tedavi, bozulmuş bir dişi onarmaya değil, mevcut dişleri denetimli kuvvetlerle yeni bir konuma taşımaya dayanır.
Diş hareketi, dişi çevreleyen kemiğin hafif ve sürekli kuvvet altında yeniden şekillenmesiyle mümkün olur. Ortodontistin işi bu kuvveti doğru yöne, doğru büyüklükte ve doğru süreyle uygulayacak düzeneği seçmek, sonra tedavi boyunca o düzeneği ayarlamaktır. Dışarıdan aynı görünen iki çapraşıklık farklı nedenlerden kaynaklanabildiği için hangi düzeneğin kullanılacağı klinik muayene ve analiz tamamlanmadan söylenemez.
Ortodontik değerlendirme gerektiren durumların çoğu, dişlerin çeneye sığmaması ya da çenelerin birbirine uymaması etrafında toplanır.
Bu başlıkların tamamı estetikle ilgili değildir. Üst üste binmiş dişlerin ara yüzleri fırça ve diş ipiyle zor temizlenir, bu da çürük ve diş eti sorunları açısından dezavantaj yaratır. Kapanışın düzensiz olduğu durumlarda çiğneme kuvveti dişlere eşit dağılmaz; kimi hastada çiğneme ve konuşma güçlüğü, kimi hastada belirli dişlerde erken aşınma tabloya eşlik eder. Bu ilişkiler kişiden kişiye değiştiği için hangi bulgunun tedavi gerekçesi sayılacağına muayene sonucunda karar verilir.
Ortodontinin araç kutusu tek bir yöntemden ibaret değildir. Aynı uzman, vakaya göre farklı düzenekler arasında seçim yapar veya birkaçını sırayla kullanır.
Bu düzeneklerin hangisinin uygun olduğu hastadan hastaya değişir. ortodontist izmir araması yapan bir kişinin asıl sorusu da çoğu zaman budur: kendi diş ve çene yapısına hangi yöntemin uyacağı. Bu sorunun cevabı klinik muayene, radyografik değerlendirme ve model analizi tamamlanmadan verilemez, çünkü aynı yöntem bir vakada hedefe ulaşırken bir başkasında yetersiz kalabilir.
Uzm. Dt. Çağrı Şibal’ın İzmir Bayraklı’daki muayenehanesinde sabit tedavi, estetik ve lingual braket uygulamaları ile şeffaf plak tedavisi aynı planlama içinde ele alınır. Lingual teknikte Incognito ve Harmony SL sertifikasyonları bulunur; planlama aşamasında ağız içi 3 boyutlu tarama ve dijital simülasyon kullanılır. Uzmanlık eğitimi Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı’nda tamamlanmıştır.
Ortodontist ağızdaki her sorunla ilgilenmez. Aşağıdaki işlemler diş hekimliğinin başka alanlarına aittir ve ortodontik tedavi planı bunları kendi başına çözmez.
Bu ayrım, tedavilerin birbirinden bağımsız olduğu anlamına gelmez. Braket veya plak uygulanmadan önce çürüklerin ve diş eti sorunlarının çözülmesi beklenir, çünkü diş hareketi sırasında ağız hijyenini korumak zorlaşır. Eksik dişi bulunan yetişkin hastalarda ortodontist protez veya implant için gereken boşluğu hazırlar, sonrasını ilgili uzman tamamlar. İleri düzey çene uyumsuzluklarında ise plan ortodontist ile çene cerrahı tarafından birlikte kurulur.
Bu nedenle ortodontistin yaptığı ilk iş çoğu zaman tedaviye başlamak değil, sıralamayı belirlemektir: hangi işlemin önce, hangisinin ortodontik hareket sırasında, hangisinin tedavi bittikten sonra yapılacağı. Uzm. Dt. Çağrı Şibal’ın muayenehanesinde protez tarafı, protez uzmanı diş hekimi Buse Karatay Şibal ile ortak yürütülür.
Ortodontistin işi hastanın büyüme dönemine göre değişir. Çocuklukta çenelerin gelişimi sürdüğü için müdahale çoğu zaman diş dizilimine değil, çene ilişkisini yönlendirmeye odaklanır. Çene genişletme ve fonksiyonel apareyler bu dönemde anlam kazanır, çünkü büyüme devam ederken çeneler arası ilişkiye etki etmek daha geniş bir alanda mümkündür.
Sürekli dişlenme tamamlandıktan sonra öncelik dizilim ve kapanışın düzenlenmesine kayar. Kemik gelişimi bitmiş yetişkinlerde de dişler hareket ettirilebilir, ancak büyüme yönlendirilemediği için çenelerin konumundan kaynaklanan ileri düzey uyumsuzluklarda plan farklı kurulur. Yetişkin hastada yöntem seçimi, diş eti durumu ve kemik desteği değerlendirildikten sonra netleşir.
Ortodontist tedaviye başlamadan önce klinik muayene, radyografik inceleme ve model analizi yapar. Bu üç veri birlikte dişlerin sığıp sığmadığını, çenelerin ilişkisini ve hedeflenen konuma ulaşmak için gereken hareket miktarını gösterir. Tedavi planı ve tahmini süre bu değerlendirmeden çıkar, muayene öncesinde verilen bir süre bilgisi ise tahminden öteye geçmez.
Uzm. Dt. Çağrı Şibal’ın paylaştığı ortalama tedavi süreleri vaka zorluğuna göre şöyle gruplanır. Bu değerler ortalamadır, süre taahhüdü değildir.
|
Vaka zorluğu |
Şeffaf plak ortalama süre |
Diş teli ortalama süre |
|---|---|---|
|
Hafif |
3-6 ay |
6-12 ay |
|
Orta |
6-12 ay |
12-18 ay |
|
Kompleks |
12-18 ay |
18-24 ay |
Süreyi belirleyen tek etken vakanın zorluğu değildir. Şeffaf plak tedavisinde plakların günde 20-22 saat ağızda kalması beklenir; bu düzenin bozulması hareketin planlanan takvimin gerisinde kalmasına yol açabilir. Sabit tedavide de kontrol randevularının aksatılması benzer bir sonuç doğurur. Bu yüzden ortodontistin görevi tedaviyi başlatmakla bitmez; hareketi aralıklarla ölçmek ve planı gerektiğinde güncellemek de aynı uzmanlığın parçasıdır.
Bir diş hekimi rutin muayene sırasında dizilim veya kapanış sorunu gördüğünde hastayı ortodontiste yönlendirebilir. Hastanın kendi fark edebileceği işaretler de vardır.
Bu işaretlerin varlığı tek başına tedavi kararı anlamına gelmez. Hangi bulgunun ortodontik müdahale gerektirdiği, hangisinin izlenmesinin yeterli olduğu muayene ve analiz sonrasında belirlenir. Değerlendirme için İzmir Bayraklı’daki muayenehaneden 05325054008 numarası üzerinden randevu alınabilir.
Yorum Yap