Türkiye, doğal gaz ve petrol arama faaliyetlerini Nisan ayında Karadeniz ve Somali açıklarında yoğunlaştırıyor. Abdülhamid Han sondaj gemisi Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusundaki keşif sondajına devam ederken, Fatih Sondaj gemisi Eflani-1 kuyusunda, Çağrı Bey gemisi ise Somali’de Curad-1 kuyusunda yeni görevlere başlayacak. Bu adımlar, ülkenin enerji bağımsızlığı hedefleri doğrultusunda atılıyor.
Türkiye, son on yılda Fatih, Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han gibi ileri teknoloji sondaj gemilerini filosuna kattı. Barbaros Hayreddin Paşa ve Oruç Reis sismik arama gemileriyle de güçlü bir enerji filosu oluşturdu. Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda yapılan doğal gaz keşfi, yerli üretimi artırma hedeflerini yükseltti.
Ülke, hidrokarbon arama faaliyetlerini genişletmek için bu yıl filosuna iki yeni gemi daha ekledi. 7. nesil ultra derin deniz sondaj gemilerinden Yıldırım, Karadeniz’deki görevine başlamak üzere hazırlandı. Yıldırım’ın ikizi olan Çağrı Bey gemisi ise Şubat ayında Somali’ye doğru yola çıktı.
Yıldırım ve Çağrı Bey gemilerinin katılımıyla Türkiye’nin sondaj gemisi sayısı altıya yükseldi. Bu genişleme, ülkeyi sismik gemilerle birlikte sahip olduğu filo büyüklüğü açısından dünyada dördüncü sıraya taşıdı.
Türkiye’nin Sondaj Filosu ve Önemli Keşifler
Türkiye’nin ilk milli sondaj gemisi Fatih, 2017 yılında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) envanterine dahil oldu. Gemi, 29 Mayıs 2020’de Karadeniz’deki ilk milli sondajını gerçekleştirdi. Fatih, 2020 yılında denizlerdeki en büyük doğal gaz keşfi olan Sakarya Gaz Sahası’nı buldu. Halen Karadeniz’deki Göktepe-2 kuyusunda sondaj çalışmalarına devam ediyor.
6. nesil teknolojiye sahip Fatih, 229 metre uzunluğunda ve 12.200 metre derinlikte sondaj yapabiliyor. Aktif konumlandırma sistemi sayesinde yüksek dalgalarda bile sabit kalabiliyor. İki kulesinin toplam kaldırma kapasitesi 1750 ton olarak öne çıkıyor.
Türkiye’nin ikinci sondaj gemisi Yavuz, 2018 yılında TPAO tarafından satın alındı. Yaklaşık 230 metre uzunluğundaki gemi, 12.200 metre derinliğe kadar sondaj yapma kapasitesine sahip. Çift kuleli tasarımıyla eşzamanlı operasyonlara imkan tanıyor. Yavuz, Karadeniz’de doğal gaz arama faaliyetlerini sürdürüyor.
Üçüncü sondaj gemisi Kanuni, 2020 başında filoya katıldı. Bakım ve hazırlık süreçlerinin ardından 2021 yılında Karadeniz’de ilk sondajına başladı. Sakarya Gaz Sahası’nda Türkali-2 kuyusunda derin deniz kuyu testlerini gerçekleştirdi. Kanuni de Karadeniz’deki doğal gaz arama çalışmalarına devam ediyor.
Türkiye’nin dördüncü sondaj gemisi Abdülhamid Han, 2022 yılında filoya eklendi. 7. nesil üstün teknolojiye sahip bu gemi, 238 metre uzunluğunda ve filonun “en güçlüsü” olarak biliniyor. 9 Ağustos 2022’de Yörükler-1 kuyusuna gönderildi. Şu anda Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusunda yılın ilk keşif sondajını yapıyor.
Filoya son katılan gemilerden Yıldırım, 2024 yılında Güney Kore’de tamamlandı. 7. nesil ultra derin deniz sondaj gemisi olan Yıldırım, Karadeniz’deki arama operasyonlarına hazırlanıyor. Yıldırım’ın ikizi Çağrı Bey ise Nisan ayında Somali’ye ulaşacak ve Türkiye’nin yurt dışında görev yapan ilk sondaj gemisi olacak.
Sismik Arama Gemileri ve Uluslararası İşbirlikleri
Türkiye’nin ilk sismik arama gemisi Barbaros Hayreddin Paşa, 2012 sonunda hizmete girdi. Bu gemi, denizin 8 kilometre altındaki jeolojik yapıları inceleyebiliyor ve iki ile üç boyutlu sismik veri topluyor. Barbaros Hayreddin Paşa, halen Karadeniz’de çalışmalarını sürdürüyor.
Oruç Reis sismik araştırma gemisinin inşasına 2012 yılında yerli imkanlarla başlandı. Gemi, 2017 Ağustos ayında operasyonlarına başladı. Oruç Reis, petrol ve doğal gaz araştırmalarının yanı sıra kıta sahanlığı gibi stratejik öneme sahip bilimsel araştırmalar da yürütüyor. Deniz tabanından 15.000 metre derinlikteki jeolojik yapıları görüntüleyebiliyor.
Geçen yıl Türkiye ve Somali arasındaki işbirliği kapsamında Somali deniz sahalarında arama faaliyetleri yürüten Oruç Reis, şu anda Filyos Limanı’nda bulunuyor.
